2005-03 De Spalstraat toen en nu

R.K. Kerk met links daarvan de woning van het hoofd der school, dhr. Geurds. Nu stam hier, verder van de weg af de R.K. pastorie. Achter het huis van de familie Geurts is het pand van Leemreis zichtbaar.

We zijn nu aangekomen bij Hotel, café, restaurant, zaal en slijterij ‘Leemreis’. Vanaf 1895 werd dit pand bewoond door de familie Leemreis. Leemreis was architect en timmerman en had in het begin alleen een café. In 1962 kwamen in het pand ook nog een hotel en restaurant en in 1967 kwam de slijterij erbij. In 1968 brandde het geheel af en daarna kwam er de nieuwbouw op zoals we het ook nu nog kennen.

Het pand dat er naast staat is nu de pastorie van de Rooms-Katholieke kerk. Voorheen woonde er het hoofd van de R.K. school, de familie Geurts. In 1934 woonde er Jansen (commies) en in 1936 de familie Dickmann. In de oorlog kwam de familie Hollander er ook een tijdje wonen; zij waren oorlogsevacués. Mevrouw Hollander was een zuster van Herman Besselink en mevrouw Michels — Besselink. De heer en mevrouw Hollander hadden 1 zoon, Frans. Het huis was eigendom van de familie Kerkhofs, die het geschonken had aan de parochie ‘Willibrord’ met dien verstande dat hier een nieuwe pastorie op gebouwd moest worden, wat ook gebeurde. Deze Werd alleen verder naar achteren gebouwd en ervoor kwam een tuin. De pastorie zit vast gebouwd aan de ‘R.K. Willibrorduskerk’, waar ik verderop in dit verhaal meer over zal vertellen.

Op deze ansichtkaart staat de Spalstraat als “Grootestraat” genoemd. Rechts achter de bomen is het huidige notarishuis te zien. (Collectie W. Luimes).

Graag wil ik eerst nog iets vertellen over de tijd rond kerst, toen en nu. Wie het enigszins kon betalen had een kerstboom in huis, versierd met glinsterende ballen, ijspegels en slingers. Allemaal uiterst breekbaar materiaal. Bovenop kwam een piek en in de boom echte kaarsjes. Deze werden pas aangestoken als men om 4 uur ’s morgens uit de nachtmis kwam en iedereen aan tafel ging om te eten. Dan was er gebakken worst met brood en kerstbrood en wenste men elkaar zalig kerstfeest. En men deed dan ook werkelijk zo min mogelijk werk. Van te voren was men echter al behoorlijk druk geweest om alles zoveel mogelijk klaar te maken. De kerstboom optuigen werd altijd zo laat mogelijk gedaan voor de kerst. Want deze moest blijven staan tot en met Driekoningen – 6 januari. Tegenwoordig zijn er mensen die voor Sinterklaas al beginnen met de kerstvoorbereidingen. De kerstboom wordt geplaatst met als het even kan ieder jaar andere versieringen er in. Alle cafés hebben begin december alles al in kerstsfeer. Maar zo gauw de kerstdagen voorbij zijn is men er ook finaal op uitgekeken. En dan is het opeens verschrikkelijk kaal. In de katholieke kerk stonden vroeger altijd hele grote kerstbomen. Deze werden nooit opgetuigd. Wel werd eronder de kerststal geplaatst. Ieder jaar en nu nog ’s zondagsmiddags werd er veel gewandeld en dan werd met de kinderen natuurlijk de kerststal bekeken. Er was dan ook een engeltje dat, wanneer kinderen er geld in hadden gegooid, met het hoofdje op en neer ging om te bedanken. Het zangkoor was in die dagen ook behoorlijk druk met zingen. De cafés in het dorp waren de hele week open, van maandag tot en met zondag. Heel voorzichtig begon men ermee om 1e kerstdag te sluiten wat gevolgd werd met oudejaarsdag, ’s avonds na 9 uur. Toen voorzichtig nieuwjaarsdag, maar ja, alles verandert. Tegenwoordig is dit ook mogelijk omdat er zoveel voorzieningen zijn gekomen en de mensen met hun vervoersmogelijkheden niet langer afhankelijk zijn van cafés en restaurants in eigen plaats. Uitgaan is gemeengoed geworden.
Wij gaan weer verder met de Spalstraat. Gebleven waren wij bij de ‘Willibrorduskerk’. De zijkant langs de kerk is nog intact, met daarachter de pastorie. Er pal naast zat een deur die toegang gaf naar de achtergelegen tuin waarin vroeger processies werden gelopen door bruidjes (schoolmeisjes helemaal in het wit gekleed), pastoors, misdienaars (met monstrans, vaandel) en kerkkoor. In Hengelo mochten processies niet over de openbare weg gelopen worden.
Naast de kerk stonden schuren, waarin van alles en nog wat bewaard werd. Nu is op die plek de St. Michielstraat gekomen.

Dit artikel bevat 9 pagina’s
Lees verder op pagina 8

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *